Informacje dla cudzoziemców spoza UE i EOG poszukujących pracy w Polsce Informacje dla cudzoziemców spoza UE i EOG poszukujących pracy w Polsce

Informacje dla cudzoziemców spoza UE i EOG poszukujących pracy w Polsce

Generalna zasada

Aby pracować w Polsce, należy uzyskać zezwolenie na pracę oraz prawo pobytu na terytorium Polski (np. wizę lub zezwolenie na pobyt czasowy) albo zezwolenie na pobyt czasowy i pracę.
Zezwolenie na pracę wydaje wojewoda na wniosek pracodawcy (sam cudzoziemiec nie jest stroną postępowania).
 

Zezwolenie na pobyt czasowy i pracę wydaje wojewoda na wniosek cudzoziemca.
Z reguły zezwolenie może być wydane, gdy pracodawca przedstawi informację od starosty, że na lokalnym rynku pracy nie ma dostępnych bezrobotnych lub poszukujących pracy na to stanowisko (wyjątki – patrz wyliczenie poniżej).

Wyjątki od wymogu uzyskania zezwolenia na pracę

Procedura uproszczona

Wśród cudzoziemców i pracodawców w Polsce szczególnie popularna jest tzw. procedura uproszczona, nazywana także "procedurą oświadczeń". Procedura uproszczona dotyczy tylko obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy. Polega ona na powierzeniu cudzoziemcowi pracy przez 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, pod warunkiem zarejestrowania przez pracodawcę w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi. Więcej informacji dla cudzoziemców na temat procedury uproszczonej można znaleźć na stronie MPiPS.
 

Zezwolenia na pracę nie potrzebują też m.in. cudzoziemcy, których objęto ochroną międzynarodową na terytorium RP (np. status uchodźcy, pobyt tolerowany), posiadający Kartę Polaka, nauczyciele języków obcych w instytucjach należących do systemu oświaty , absolwenci polskich szkół ponadgimnazjalnych i stacjonarnych studiów wyższych czy studenci studiów dziennych posiadający zezwolenie na pobyt czasowy, udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, a także studenci przebywający na podstawie wizy.

Wymóg legalnego pobytu w Polsce

Uzyskanie zezwolenia na pracę lub oświadczenia (ewentualnie podleganie innemu przypadkowi zwalniającemu z konieczności uzyskania zezwolenia na pracę) jest jednym z warunków legalnej pracy w Polsce – cudzoziemiec, by móc wykonywać legalnie pracę w Polsce, jeśli nie przebywa w Polsce, musi także uzyskać odpowiednią wizę wydawaną przez konsula. Do wniosku wizowego dołącza się m.in. zezwolenie na pracę lub oświadczenie podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy.

Tytuły pobytowe, z którymi może wiązać się uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce:

  1. na podstawie wizy, z wyjątkiem wiz wydanych w celach: turystycznym, korzystania z ochrony czasowej oraz przyjazdu ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe  (są to wizy, o których mowa odpowiednio w art. 60 ust. 1 pkt 1, 22 lub 23 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach);
  2. na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 (stempel w dokumencie podróży potwierdzający złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy – pobyt jest legalny aż do czasu wydania ostatecznej decyzji) lub art. 206 ust. 1 pkt 2 (stempel w dokumencie podróży potwierdzający złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt stały – pobyt jest legalny aż do czasu wydania ostatecznej decyzji) ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  3. na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwolenia udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (jest to zezwolenie na pobyt czasowy udzielone ze względu na konieczność krótkotrwałego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynikającej z obowiązku stawienia się przed polskim organem władzy publicznej, ważnego interesu cudzoziemca lub interesu Rzeczypospolitej Polskiej);
  4. na podstawie wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen;
  5. na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen;
  6. w ramach ruchu bezwizowego.

Jeżeli cudzoziemiec przebywa już w Polce na podstawie wizy lub zezwolenia na pobyt czasowy i chciałby kontynuować swój pobyt w związku z wykonywaną pracą, powinien uzyskać zezwolenie napobyt czasowy i pracę, zwane także "jednolitym zezwoleniem". Zezwolenie to nadaje równocześnie prawo do wykonywania pracy i prawo pobytu na terytorium Polski i jest wydawane, jeżeli praca ma być wykonywana przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wniosek w tej sprawie cudzoziemiec składa do urzędu wojewódzkiego właściwego ze względu na jego miejsce pobytu.

Obowiązują także przepisy, których celem jest przeciwdziałanie zatrudnieniu cudzoziemców nielegalnie przebywających na terytorium RP (Ustawa z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Na ich podstawie pracodawca jest zobowiązany do sprawdzenia oraz sporządzenia kopii dokumentu pobytowego każdego zatrudnionego cudzoziemca i przechowywanie go przez cały okres wykonywania pracy.

 

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy art. 87 ust. 2, 88, 88a-88f

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2012 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Ustawa z 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę

 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 listopada 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca

Ustawa z dnia 12 grudnia 2014 r. o cudzoziemcach

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca